عبد الحسين خان ملك المؤرخين ( لسان السلطنه )
697
مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى )
جمهورى مكسيك به طهران آمد و هديه از دولت خود براى شاه آورد . ازجمله تفنگ مخصوص جديد الاختراع [ « 1 » ] تيره مخترع آن تفنگ آتاشه ميليتر « 2 » اين سفارت و همراه سفير بود مسمّى به ژنرال سوندراگون . بعد از عزل اتابيك ، يك روز ميرزا عبد اللّه خان پسرش نزد شاه آمد . شاه به او گفت من به پدرت گفتم به روسيه نرود و حرف مرا نشنيد « 3 » . در ذىحجهء 1321 شاهزاده محمد حسين ميرزا پسر شعاع السلطنه « 4 » كه سالش هفت است ملقّب به حشمة الدوله مىشود . در ذىحجه ، حكومت شاهرود و بسطام به شاهزاده دارا داده شد . معجزهء حضرت عبد العظيم در شب نوزدهم شهر صفر المظفر 1322 ، يك نفر زن فالجى كه سالها فالج بوده به حضرت عبد العظيم عليه السّلام پناهنده مىشود . آن حضرت او را شفا مىدهند . زاويهء شريفه را يك شبانهروز چراغان مىنمايند . روس و ژاپون از آنوقت كه ميانهء روس و ژاپون براى مملكت منچورى نزاع برخاست ، همواره در حوالى منچورى و كره و پرت آرتور در دريا ميان اين دو دولت جدال است . لكن شكست براى روس بيشتر و كشتى زيادى از روس غرق شده و مشغول دفاع است . سياسىدانها « 5 » اينطور پندارند كه در آخر فتح از براى ژاپون است . زيرا كه قريب ششصد هزار و كسرى قشون حاضر دارد و روسها در آن حوالى بيشتر از دويست هزار ندارند و اين عده هم مخارج زياد برمىدارند . ساير دول در اين جنگ بىطرف مىباشند . در ماه ذىحجه
--> ( 1 ) . يك كلمه نوشته نشده است . ( 2 ) . يعنى وابستهء نظامى . ( 3 ) . امين السلطان مزدور و دستنشاندهء روسها بود و نمىتوانست به روسيه نرود و آستان تزار را نبوسد . ناگزير است مگس دكهء حلوايى را . من نه به اختيار خود مىروم از قفاى او * كان دو كمند عنبرين مىبردم كشانكشان ( 4 ) . ملك منصور ميرزا شعاع السلطنه پسر مظفر الدين شاه . ( 5 ) . « سياسىدانها » به معناى سياسيون ، رجال سياسى ، سياستمداران آمده است .